EN
MM
PrEP หรือ ยาเพร็พ คือยาป้องกันการติดเชื้อ HIV สำหรับผู้ที่ยังไม่ติดเชื้อ โดยกินก่อนมีความเสี่ยง เพื่อลดโอกาสติดเชื้อได้สูงมากเมื่อใช้ถูกวิธี หลายคนจึงอยากรู้ว่า PrEP ป้องกันได้กี่เปอร์เซ็นต์ กินอย่างไร และมีผลข้างเคียงหรือไม่
หากคุณกำลังตัดสินใจเริ่มยา อยากรู้ว่าตัวเองเหมาะกับการกินยานี้ไหม ต้องตรวจอะไรบ้างก่อนเริ่มยา วิธีกินที่ถูกต้อง ผลข้างเคียงที่อาจพบ รวมถึงสามารถรับยาที่ไหนและควรหยุดยาเมื่อไร
ข้อมูลที่น่าสนใจเรื่องการกินเพร็พ
- PrEP คืออะไร และป้องกัน HIV ได้อย่างไร
- ใครควรกินยา PrEP บ้าง
- อาการข้างเคียงที่เกิดได้
- ก่อนเริ่มกินยาเพร็พต้องทำอย่างไรบ้าง
- ยาเพร็พกินยังไง
- ต้องกินยา PrEP นานแค่ไหน หยุดยาได้เมื่อไร
- รับยา PrEP ได้ที่ไหน
- คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับยาเพร็พ
- ราคายาเพร็พ
ยาเพร็พ คืออะไร ป้องกัน HIV ได้อย่างไร
HIV PrEP (Pre-exposure prophylaxis) หรือที่เรียกว่า ยาเพร็พ คือยาป้องกันการติดเชื้อ HIV สำหรับคนที่ยังไม่ติดเชื้อ โดยจะต้องกินยานี้ก่อนมีพฤติกรรมเสี่ยง เพื่อช่วยลดโอกาสการติดเชื้จากคู่นอนที่มีเชื้อเอชไอวี เมื่อกินอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอ สามารถลดความเสี่ยงติดเชื้อ HIV ได้มากถึง 99%
สำหรับยาที่ใช้ในไทย ใน 1 เม็ดนั้น จะประกอบด้วย 2 ตัวยา คือ Tenofovir (TDF) 300 มก. และ Emtricitabine (FTC) 200 มก.
PrEP ป้องกัน HIV ได้อย่างไร
จะช่วยป้องกันการติดเชื้อ HIV ก่อนเกิดความเสี่ยง โดยตัวยาจะเข้าไปสะสมในร่างกายและช่วย “ยับยั้งไวรัส” ไม่ให้เพิ่มจำนวน หากมีเชื้อเข้าสู่ร่างกาย โอกาสติดเชื้อจึงลดลงอย่างมาก
เพร็พ มีประสิทธิภาพป้องกันการติดเชื้อ HIV จากเพศสัมพันธ์ได้สูงถึง 99% เมื่อทานยาอย่างถูกต้อง และมีประสิทธิภาพในการป้องกันการติดเชื้อในผู้ใช้เข็มฉีดยาเสพติดได้ประมาณ 74%
อ้างอิงจาก: HIV.gov – Pre-Exposure Prophylaxis
ใครควรกินยาเพร็พบ้าง
- ผู้ชายมีเพศสัมพันธ์กับผู้ชาย (MSM) บุคคลข้ามเพศ ชายหรือหญิงที่ทำงานบริการทางเพศ เนื่องจากมีแนวโน้มที่จะไม่ใช้ถุงยางอนามัยมากกว่า
- ผู้ใช้สารเสพติดด้วยวิธีฉีด ที่กำลังฉีดหรือฉีดครั้งสุดท้ายใน 3 เดือน
- ผู้ที่มาขอทานยาเป็ป (ป้องกันหลังเสี่ยง) บ่อย โดยไม่สามารถลดพฤติกรรมเสี่ยงได้
- มีเพศสัมพันธ์ไม่ป้องกันกับผู้ที่ติดเชื้อ HIV หรือไม่ทราบว่าคู่ติดเชื้อ HIVหรือไม่ และมีแนวโน้มจะมีพฤติกรรมเสี่ยงนี้อีกใน 3 เดือนข้างหน้า
- ผู้ที่ได้รับการวินิจฉัยว่าป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ใน 6 เดือนที่ผ่านมา
- คนที่ไม่มีความเสี่ยงข้างต้นแต่อยากกินยา ก็สามารถทำได้ และควรปรึกษาแพทย์ก่อนเริ่มกินยา
ปัจจุบันยังคงมีจำนวนผู้ป่วยติดเชื้อเอชไอวีรายใหม่จำนวนมากและการติดเชื้อเอชไอวียังไม่สามารถรักษาให้หายขาดการป้องกันตนไม่ให้ติดเชื้อย่อมเป็นทางเลือกที่ดีกว่าการรักษาตัว
เมื่อติดเชื้อหรือเป็นโรค การทานยา prep สามารถป้องกันการติดเชื้อเอชไอวีได้เกือบ 100% หากผู้มารับบริการรับประทานทุกวัน และมีวินัยในการรับประทาน
ดังนั้นหากคิดว่าตนเองเป็นผู้ที่มีความเสี่ยงสูงในการติดเชื้อเอชไอวีอย่างต่อเนื่อง ในช่วงระยะเวลาใดระยะเวลาหนึ่ง ก็ควรเข้ารับเพร็พ เพื่อป้องกันตนเองจากการติดเชื้อเอชไอวีค่ะ
– แพทย์หญิงวรางคณา วิวัลย์ศิริกุล ว.64206 (แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป ประจำคลินิก) –
สนใจพบแพทย์คลิกอาการข้างเคียงที่เกิดได้
- อาการข้างเคียงทั่ว ๆ ไป ได้แก่ คลื่นไส้ ถ่ายเหลว ปวดศีรษะ อ่อนเพลีย พบได้ 10% ในช่วงเริ่มยา และอาการจะค่อย ๆ ดีขึ้นได้เอง
- อาการที่พบน้อยมาก (ประมาณ 0.5-1%) ได้แก่ ค่าการทำงานของไตสูงขึ้น หรือมวลกระดูกลดลงเล็กน้อย โดยทั่วไป สามารถกลับสู่ภาวะปกติได้หลังหยุดยา ทั้งนี้แพทย์จะมีการตรวจเลือดและติดตามผลเป็นระยะ เพื่อความปลอดภัยระหว่างใช้ยา
ยาเพร็พอันตรายไหม
นับว่าเป็นยาที่ปลอดภัยมาก ผลข้างเคียงน้อยและประสิทธิภาพดี แต่ยังต้องได้รับการดูแลโดยแพทย์ เนื่องจากหากใช้ยาไม่ถูกต้องและไม่ได้ตรวจเลือดอาจมีการดื้อยาและพบผลข้างเคียงที่อันตรายได้
ก่อนเริ่มกินยาเพร็พต้องทำอย่างไรบ้าง
- ปรึกษาแพทย์เพื่อซักประวัติ เช่น โรคประจำตัว, ประเมินความเสี่ยง
- ตรวจผลเลือด HIV โดยต้องตรวจเพื่อหาเชื้อไวรัส HIV ก่อนเริ่มยาทุกราย , ตรวจค่าไต ก่อนเริ่มยาในบางราย
- ตรวจการตั้งครรภ์ (เฉพาะผู้หญิง) ในรายที่มีโอกาสตั้งครรภ์ได้
คำแนะนำเพิ่มเติม: ควรตรวจคัดกรองโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ อื่นๆ เช่น โรคไวรัสตับอักเสบบีและซี ซิฟิลิสและหนองใน ร่วมด้วยเพื่อการรักษา
ยาเพร็พกินยังไง
มีวิธีกินได้ 2 แบบ คือ กินเพร็พแบบทุกวันและกินเฉพาะช่วง โดยจะแนะนำให้กินเพร็พแบบทุกวันมากกว่าเนื่องจากเป็นวิธีที่ทำได้ง่ายกว่าค่ะ
กินเพร็พแบบทุกวัน (Daily PrEP)
- กินยาเพร็พ วันละ 1 เม็ด โดยกินทุกวันในช่วงที่มีความเสี่ยงต่อการติดเชื้อ
- ใช้ได้ทั้งผู้ชาย ผู้หญิง และทรานเจนเดอร์
- เมื่อเริ่มยา ให้ป้องกันการติดเชื้อขณะมีเพศสัมพันธ์ด้วยถุงยางอนามัยใน 7 วันแรกร่วมด้วย เพราะระดับยาจะสามารถป้องกันโรคได้ดีที่สุดเมื่อทานไปแล้ว 7 วัน
กินเพร็พแบบเฉพาะช่วง (On demand PrEP)
- สูตรการกินจำง่ายๆ คือ 2-1-1 โดย กิน 2 เม็ด ก่อนมีเพศสัมพันธ์ 2-24 ชั่วโมง จากนั้นกิน 1 เม็ด หลังผ่านไป 24 ชั่วโมงและอีก 1 เม็ด หลังผ่านไปอีก 24 ชั่วโมง
- ถ้ายังมีเพศสัมพันธ์ต่อเนื่องให้กินวันละ 1 เม็ดไปเรื่อย ๆ และหยุดได้หลังจากกินต่ออีก 2 วันหลังครั้งสุดท้าย
- แนะนำใช้วิธีนี้แค่ในกลุ่มผู้ชายที่มีเพศสัมพันธ์กับผู้ชาย👨❤️💋👨 เนื่องจากยังไม่มีงานวิจัยรองรับเรื่องประสิทธิภาพในผู้ใช้กลุ่มอื่น
ต้องกินยา PrEP นานแค่ไหน หยุดยาได้เมื่อไร
- แนะนำกินยาจนถึง 7 วัน หลังรับความเสี่ยงครั้งสุดท้ายจึงหยุด และสามารถกลับมาปรึกษาเพื่อกินยาใหม่ได้หากเริ่มมีพฤติกรรมเสี่ยงอีกและก่อนหยุดกินทุกครั้งต้องตรวจเลือดเพื่อให้มั่นใจว่าไม่มีการติดเชื้อทุกครั้ง
- หยุดยาได้เมื่อ “ไม่มีแนวโน้มจะมีพฤติกรรมเสี่ยงแล้ว” หรือมีผลข้างเคียงมาก และไม่ต้องการทานยาต่อ
รับยา prep ได้ที่ไหน
สถานพยาบาล เพราะ PrEP ไม่สามารถหาซื้อเองตามร้านขายยาทั่วไปได้ เพราะเป็นยาที่ต้องได้รับการสั่งจ่ายโดยแพทย์มีใบประกอบโรคศิลป์เท่านั้น
ผู้ที่ต้องการเริ่มกินยา PrEP (ยาเพร็พป้องกัน HIV) จำเป็นต้องปรึกษาแพทย์ก่อนเนื่องจากเป็นยาที่อาจทำให้เกิดผลข้างเคียงต่อผู้ป่วยได้ โดยสามารถรับบริการที่สถานพยาบาล เช่น
- คลินิกเวชกรรม
- โรงพยาบาลรัฐหรือเอกชน
- คลินิกเฉพาะทางด้านสุขภาพทางเพศ
คำถามที่พบบ่อยเกี่ยวกับยาเพร็พ 
PrEP ต่างจาก PEP อย่างไร เลือกแบบไหนดี
- PrEP เหมาะกับคนที่ยังไม่เสี่ยง แต่อาจมีความเสี่ยงในอนาคต
- PEP เหมาะกับคนที่เพิ่งมีความเสี่ยงมาแล้ว ไม่เกิน 72 ชม. (3 วัน)
ทั้งนี้ก่อนรับยาต้องปรึกาาแพทย์ก่อนทุกเคสนะคะ เพราะไม่ใช่ยาที่ซื้อเองได้
วัยรุ่นสามารถกินได้หรือไม่
- ได้ สามารถรับยาได้ทุกช่วงอายุ โดยวัยรุ่นที่มีอายุ 15-18 ปี และน้ำหนักมากกว่า 35 กิโลกรัม สามารถปรึกษาแพทย์เพื่อรับยาได้
- คนอายุน้อยกว่า 15 ปี หรือน้ำหนักน้อยกว่า 35 กิโลกรัม แนะนำปรึกษาแพทย์เฉพาะทางเพื่อปรับสูตรยาให้เหมาะสมค่ะ
ถ้ากิน PrEP แล้วไม่ใส่ถุงยางได้หรือไม่
- ได้ ในแง่การป้องกัน HIV แต่ไม่แนะนำให้ไม่ใส่ถุงยาง เพราะ PrEP ป้องกันได้เฉพาะเชื้อ HIV เท่านั้น
- PrEP ไม่ได้ป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่น ๆ เช่น หนองใน ซิฟิลิส เริม HPV และการตั้งครรภ์ค่ะ
กินร่วมกับยาคุมกำเนิดได้ไหม
- สามารถใช้ได้ ไม่ว่าจะเป็น ยากินคุมกำเนิด ยาฉีดคุมกำเนิด ยาฝังคุมกำเนิด และห่วงคุมกำเนิด โดยไม่เกิดอันตราย
ผู้ที่วางแผนตั้งครรภ์สามารถกินได้หรือไม่
- สามารถกินได้ในบางกรณี และโดยอยู่ภายใต้การดูแลของแพทย์เฉพาะเท่านั้น โดยเฉพาะกรณี ผู้หญิงยังไม่ติดเชื้อ HIV แต่มีคู่ที่เป็นผู้ติดเชื้อ HIV และคนที่วางแผนจะตั้งครรภ์ การใช้ PrEP สามารถช่วยลดความเสี่ยงการติดเชื้อ HIV จากคู่รักสู่คุณแม่ และช่วยลดโอกาสการถ่ายทอดเชื้อไปยังทารกได้
สำหรับใครที่หาว่าป้องกัน hiv ยังไง? ยา PrEP คือยาป้องกัน HIV สำหรับผู้ที่ยังไม่ติดเชื้อ ใช้ก่อนมีความเสี่ยง โดยต้องได้รับการสั่งจ่ายจากแพทย์เท่านั้น เมื่อกินอย่างถูกต้องและสม่ำเสมอ สามารถลดโอกาสติดเชื้อได้สูงมาก
อย่างไรก็ตาม PrEP ป้องกันเฉพาะเชื้อ HIV ไม่สามารถป้องกันโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์อื่นหรือการตั้งครรภ์ได้ จึงควรใช้ยาร่วมกับถุงยางอนามัย และกินยาให้ตรงเวลาสม่ำเสมอ เพื่อให้ได้ประสิทธิภาพสูงสุดและปลอดภัยต่อสุขภาพ
เอกสารอ้างอิง
- Centers for Disease C, Prevention.PREEXPOSURE PROPHYLAXIS FOR THE PREVENTION OF HIV INFECTION IN THE UNITED STATES – 2021 UPDATE,Clinical practice guideline
- Centers for Disease C, Prevention. Interim guidance for clinicians considering the use of preexposure prophylaxis for the prevention of HIV infection in heterosexually active adults. MMWR Morbidity and mortality weekly report. 2012;61(31):586-9.
- กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.แนวทางการตรวจวินิจฉัย รักษา และป้องกัน การติดเชื้อ HIV ประเทศไทย ปี 2564/2565
- กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข.แนวทางการจัดการบริการยาป้องกันก่อนการสัมผัสเชื้อเอชไอวี ประเทศไทย ปี 2564
- กองโรคเอดส์และโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ กรมควบคุมโรค กระทรวงสาธารณสุข
บทความที่น่าสนใจ
- ยา PrEP ราคาเท่าไร?
- ยาเป๊ป pep ยาต้านเอดส์ฉุกเฉิน ป้องกัน HIV
- ตรวจเลือด HIV ที่คลินิกตรวจ hiv รู้ผลเร็ว
สอบถามรายละเอียดเพิ่มเติม
อินทัชเมดิแคร์คลินิกเวชกรรม
คลินิกเวชกรรม
แก้ไขล่าสุด : 25/02/2026
อนุญาตให้ใช้งานภาพโดยไม่ต้องขออนุญาต เฉพาะในเชิงให้ความรู้ หรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น โดยต้องให้เครดิตหรือแสดงแหล่งที่มาของ intouchmedicare.com