ใส่ห่วงอนามัยดีไหม รู้ข้อดี ข้อจำกัด และสิ่งที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ

การใส่ห่วงคุมกำเนิดเป็นวิธีคุมกำเนิดที่มีประสิทธิภาพสูงและใช้ได้ยาวนาน แต่ก่อนตัดสินใจใส่ ควรทำความเข้าใจข้อมูลสำคัญให้รอบด้าน ทั้งข้อดี ข้อจำกัด ผลข้างเคียง และสิ่งที่อาจเกิดขึ้นได้ เพื่อช่วยให้เลือกวิธีคุมกำเนิดที่เหมาะกับร่างกายและไลฟ์สไตล์ของแต่ละคนได้อย่างมั่นใจมากขึ้น

สิ่งที่ควรรู้ก่อนใส่ห่วงคุมกำเนิด

• ข้อดีของการใส่ห่วงอนามัย
• ข้อจำกัด
• ผลข้างเคียง
• สิ่งที่อาจเกิดขึ้นได้และข้อควรสังเกต

ข้อดีของการใส่ห่วงอนามัยคุมกำเนิด

คุมกำเนิดได้นาน

สามารถคุมกำเนิดได้เป็นเวลานาน 3-10 ปี ขึ้นอยู่กับชนิดของห่วงคุมกำเนิด

มีประสิทธิภาพสูง

เป็นวิธีที่มีประสิทธิภาพสูง👍 โดยมีโอกาสเกิดการตั้งครรภ์เพียง 0.6% เท่านั้น

อ้างอิง: อ.พญ.อุษณีย์ แสนหมี่, การวางแผนครอบครัวและการคุมกําเนิด (Family planning and contraception) 

คนแพ้ฮอร์โมนเอสโตรเจนใส่ได้

เนื่องจากยาคุมกำเนิดชนิดเคลือบทองแดง ปราศจากฮอร์โมนเอสโตรเจน ไม่มีฮอร์โมนชนิดใดเลย

พร้อมตั้งครรภ์ทันทีหลังถอดออก

กลับมาตั้งครรภ์ได้ทันทีหลังถอดห่วงอนามัยคุมกำเนิด ต่างจากยาคุมกำเนิดแบบฉีดที่อาจต้องรอเวลา 1 ปีหรือมากกว่า

ดูราคาใส่ห่วงคุมกำเนิด จิ้มเลย!

ถอดได้ทันทีหากมีอาการผิดปกติ

หากเกิดภาวะไม่พึงประสงค์จากห่วงคุมกำเนิด สามารถถอดห่วงคุมกำเนิดออกได้ทันที

ข้อจำกัด

ต้องใส่และถอดโดยแพทย์

การใส่และถอดห่วงคุมกำเนิดจำเป็นต้องทำโดยแพทย์ เพื่อประเมินความเหมาะสมของร่างกายและตำแหน่งมดลูกก่อนทำหัตถการ ช่วยให้การใส่ห่วงเป็นไปอย่างปลอดภัยและได้ผลดี

ต้องตรวจภายในก่อนใส่ห่วง

ก่อนใส่ห่วงอนามัย แพทย์จะตรวจภายในเพื่อประเมินความพร้อมของมดลูกและตำแหน่งมดลูก รวมถึงคัดกรองภาวะที่ไม่เหมาะสม เช่น การตั้งครรภ์หรือการติดเชื้อ เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อนที่อาจเกิดขึ้น

อาจรู้สึกไม่สบายเล็กน้อยขณะใส่และถอด

ระหว่างการใส่หรือถอดห่วง ผู้รับบริการอาจรู้สึกเจ็บหรือปวดหน่วงเล็กน้อย คล้ายอาการปวดประจำเดือน และอาจมีเลือดออกเล็กน้อย ซึ่งมักจะดีขึ้นได้เองในเวลาไม่นาน

อาจมีการเปลี่ยนแปลงของรอบเดือน 🩸

• ห่วงชนิดทองแดง อาจทำให้ประจำเดือนมามากหรือนานขึ้นในช่วงแรก
• ห่วงชนิดเคลือบฮอร์โมน มักทำให้ประจำเดือนมาน้อยลง หรืออาจไม่มีประจำเดือนในบางราย

ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการตอบสนองของแต่ละบุคคล

ปรึกษาแพทย์ เพื่อวางแผนคุมกำเนิด

มีโอกาสเกิดการอักเสบได้ในบางราย ⚡️

หลังการใส่ห่วงอนามัย อาจมีโอกาสเกิดการอักเสบในอุ้งเชิงกรานได้เล็กน้อย โดยมักพบในช่วงแรกหลังใส่ ซึ่งสามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการคัดกรองก่อนใส่และการดูแลโดยแพทย์อย่างเหมาะสม

ในกรณีที่พบได้น้อยมาก อาจเกิดภาวะมดลูกทะลุ ซึ่งเป็นภาวะแทรกซ้อนที่ไม่พบบ่อยและแพทย์จะประเมินความเสี่ยงและติดตามอาการอย่างใกล้ชิด

อาจรู้สึกรบกวนเล็กน้อยขณะมีเพศสัมพันธ์

ในผู้ใช้บางราย สายของห่วงอนามัยอาจทำให้รู้สึกไม่สบายขณะมีเพศสัมพันธ์🫂 ซึ่งแพทย์สามารถช่วยปรับความยาวของสายให้เหมาะสมได้

อาการที่อาจพบได้หลังใส่ห่วง

1. ห่วงคุมกำเนิดชนิดเคลือบทองแดง จะทำให้ประจำเดือนมามากและนานในช่วงแรก อาจจะมีอาการปวดท้องประจำเดือนร่วมด้วย
2. ห่วงคุมกำเนิดชนิดเคลือบฮอร์โมน จะทำให้ประจำเดือนไม่มา และอาจมีประจำเดือนกะปริบกะปรอย
3. ตกขาวเพิ่มขึ้นเล็กน้อย อาจมีตกขาวเพิ่มขึ้นจากปกติ ในผู้ที่ใส่ห่วงคุมกำเนิดบางราย

4. มีโอกาสเกิดการอักเสบในอุ้งเชิงกราน (พบได้น้อย) และสามารถลดความเสี่ยงได้ด้วยการคัดกรองและใส่ห่วงโดยแพทย์อย่างเหมาะสม

ปรึกษาแพทย์เพื่อใส่ห่วงอนามัย

สิ่งที่อาจเกิดขึ้นได้และข้อควรสังเกต

• ห่วงอนามัยเลื่อนหลุด (Expulsion) พบได้บ้าง โดยมักเกิดในช่วงปีแรกหลังใส่ และมีโอกาสลดลงในปีถัดไป หากรู้สึกว่ามีสิ่งผิดปกติ ควรเข้าพบแพทย์เพื่อตรวจเช็ก

• ตำแหน่งของห่วงไม่เหมาะสม (Malposition) อาจทำให้ประสิทธิภาพในการคุมกำเนิดลดลง ซึ่งสามารถตรวจพบได้จากการตรวจติดตามกับแพทย์

• คลำไม่พบสายห่วงอนามัย อาจทำให้การถอดห่วงทำได้ยากขึ้น แนะนำให้ตรวจติดตามตามนัด เพื่อความมั่นใจว่าห่วงอยู่ในตำแหน่งที่เหมาะสม

• ห่วงอนามัยแตกหัก (พบน้อยมาก) อาจเกิดขึ้นได้ในบางราย หากมีอาการผิดปกติ เช่น ปวดท้องรุนแรง ควรรีบพบแพทย์เพื่อตรวจเพิ่มเติม

• มดลูกทะลุ (Perforation) เป็นภาวะที่พบได้น้อยมาก ประมาณ 1 ใน 1,000 ราย อาการอาจไม่เกิดทันที แต่หากมีอาการปวดท้องรุนแรงหรือผิดปกติ ควรรีบไปพบแพทย์เพื่อตรวจประเมิน

ใส่ห่วงอนามัยดีไหม? การใส่ห่วงอนามัยเหมาะถือว่าตอบโจทย์คนที่อยากคุมกำเนิดระยะยาว ไม่อยากกังวลเรื่องทายยาทุกวัน และต้องการวิธีที่มีประสิทธิภาพสูง แต่ก็ยังมีเรื่องที่ต้องระวัง จึงควรปรึกษาแพทย์เพื่อเลือกชนิดที่เหมาะกับร่างกาย และไลฟ์สไตล์ของตัวเองมากที่สุด

หากยังรู้สึกกังวลหรือไม่แน่ใจ สามารถมาพบแพทย์เพื่อปรึกษาก่อนรับบริการได้ พร้อมให้คำแนะนำอย่างเป็นกันเอง และดูแลคุณอย่างใส่ใจทุกขั้นตอน

เอกสารอ้างอิง

• การวางแผนครอบครัวและการคุมกำเนิด (Family planning and contraception), อุษณีย์ แสนหมี่, คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• Intrauterine devices: ห่วงอนามัย, น.พ. ธรรมพจน์ จีรากรภาสวัฒน์ และอ. พ.ญ. ทวิวัน พันธศรี, คณะแพทยศาสตร์ มหาวิทยาลัยเชียงใหม่
• ห่วงอนามัย…สำหรับการคุมกำเนิดระยะยาว, รองศาสตราจารย์ ดร. เภสัชกรหญิง นงลักษณ์ สุขวาณิชย์ศิลป์, หน่วยคลังข้อมูลยา คณะเภสัชศาสตร์ มหาวิทยาลัยมหิดล

บทความที่น่าสนใจ

• ห่วงอนามัย คืออะไร เหมาะกับใคร และควรรู้อะไรบ้างก่อนใส่
• การถอดห่วงคุมกำเนิด (ถอดห่วงอนามัย)

นายแพทย์จิตรทิวัส อำนวยผล
แพทย์เวชปฏิบัติทั่วไป

แก้ไขล่าสุด : 27/01/2026

อนุญาตให้ใช้งานภาพโดยไม่ต้องขออนุญาต เฉพาะในเชิงให้ความรู้ หรือเพื่อการศึกษาเท่านั้น โดยต้องให้เครดิตหรือแสดงแหล่งที่มาของ intouchmedicare.com