ตกขาวสีเขียว : สาเหตุ อาการที่ต้องระวังและวิธีรักษาให้หายเร็ว

ตกขาวสีเขียวคืออะไร ทำไมถึงเกิดขึ้นได้

ตกขาวสีเขียว (Green discharge) มักเกิดจากการติดเชื้อพยาธิในช่องคลอดหรือการอักเสบติดเชื้อของเยื่อบุผิวช่องคลอด โดยบริเวณช่องคลอดเป็นตำแหน่งที่พบตกขาวผิดปกติได้บ่อยที่สุด เนื่องจากความสมดุลของจุลชีพภายในช่องคลอดถูกรบกวน

หากเกิดจากการติดเชื้อที่ติดต่อทางเพศสัมพันธ์ มักพบตกขาวสีเขียวปนเหลืองร่วมด้วย ซึ่งบ่งบอกถึงการติดเชื้อที่ต้องได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม

พยาธิในช่องคลอด

ผู้ป่วยที่มีการติดเชื้อพยาธิในช่องคลอดมักจะมาด้วยปัญหาตกขาวเขียวปนเหลือง มีฟองมาก พบว่าประมาณร้อยละ 50 ตกขาวมีกลิ่นเหม็น เกิดจากเชื้อโรคในช่องคลอดได้เพิ่มจำนวนและสร้าง สาร amine มากขึ้น ในขณะที่ประมาณร้อยละ 40 พบว่ามีอาการระคายและคันในช่องคลอดร่วมด้วย

หนองในแท้และหนองในเทียม

หนองในแท้ (Gonorrhea) ตกขาวมักจะมีสีเขียวและสีเหลือง และอาจมีกลิ่นไม่พึงประสงค์หนองในเทียม ตกขาวมีสีเขียวและสีเหลืองเล็กน้อย ส่วนมากมีสีขาวขุ่น และอาการอื่น ๆ เช่น ปวดแสบขณะปัสสาวะหรือมีการเจ็บปวดบริเวณช่องคลอด  การวินิจฉัยและรักษาโรคนี้ควรทำโดยแพทย์เพื่อป้องกันภาวะแทรกซ้อน ควรรักษาทั้งหนองในแท้และเทียมควบคู่กันรวมถึงควรพาคู่นอนมาตรวจรักษาด้วย 

ช่องคลอดอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย

ผู้หญิงที่มีอาการช่องคลอดอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย ตกขาวมักจะมีสีขาวออกเขียวปนสีเทา ร่วมกับมีกลิ่นเหม็น กลิ่นคาวปลา

ซึ่งจะเด่นชัดหลังจากมีเพศสัมพันธ์หรือช่วงมีประจำเดือน ตกขาวเป็นน้ำ หรือในผู้ป่วยบางรายก็ไม่มีอาการแสดง

เยื่อบุช่องคลอดอักเสบเรื้อรัง

เกิดจากการติดเชื้อซ้ำ ๆ หรือถ้าไม่ได้รับการรักษาอย่างเหมาะสม มีโอกาสนำไปสู่การอักเสบเรื้อรังของเยื่อบุช่องคลอดหรือแม้แต่ลุกลามไปยังอวัยวะสืบพันธุ์ส่วนบน (เช่น มดลูก ท่อนำไข่)  ทำให้ตกขาวผิดปกติเรื้อรัง ปวด/คัน และมีผลต่อภาวะเจริญพันธุ์ได้

การติดเชื้อแบคทีเรีย

• ตกขาวสีเขียวไม่มีกลิ่น มีอาการคัน มักเกิดจากการระคายเคืองหรือเชื้อราทำให้คัน แสบ ไม่สบายตัว แม้ไม่มีกลิ่น โดยเชื้อราจะทำให้ลักษณะของตกขาวเหมือนแป้งเปียก ส่วนมากจะตกขาวสีขาวหรือสีขาวปนเขียวได้กรณีมีเชื้ออื่นๆ ร่วมด้วย
• ตกขาวสีเขียวไม่มีกลิ่น ไม่คัน มักเกิดจากการติดเชื้อแบคทีเรียระดับไม่รุนแรง หรือระยะเริ่มต้น จึงไม่มีอาการระคายเคือง แต่สีผิดปกติและอาการอาจจะรุนแรงมากขึ้นได้หากไม่รักษา

อาการที่มักพบร่วมกับตกขาวสีเขียว

• กลิ่นเหม็นผิดปกติ กลิ่นแรง คาว หรือเหม็นเน่า
• คัน หรือแสบร้อนบริเวณช่องคลอด อาจรู้สึกระคายเคืองเวลาเดินหรือปัสสาวะ
• ปวดท้องน้อย หรือเจ็บขณะมีเพศสัมพันธ์ บ่งบอกถึงการอักเสบของช่องคลอดหรือปากมดลูก
• ปัสสาวะแสบขัดร่วมด้วย อาจมีการติดเชื้อทางเดินปัสสาวะหรือโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์ร่วมกัน

ตกขาวสีเขียวอันตรายไหม

อาการนี้สามารถเป็นอันตรายได้หากไม่ได้รับการรักษาทันท่วงทีและอาจนำไปสู่ภาวะแทรกซ้อนที่รุนแรงขึ้น เพราะตกขาวสีเขียวบ่งบอกถึงโรคพยาธิในช่องคลอด ซึ่งเป็นโรคติดต่อทางเพศสัมพันธ์สามารถติดต่อกันได้ง่าย

ทำให้เกิดภาวะอักเสบติดเชื้อในช่องคลอดและอุ้งเชิงกรานตามมา

ภาวะแทรกซ้อนหากติดเชื้อรุนแรง

• การอักเสบของช่องคลอดและปากมดลูกเรื้อรัง เป็น ๆ หาย ๆ คุณภาพชีวิตแย่ลง และรักษายากขึ้น
• ติดเชื้อลุกลามไปยังอุ้งเชิงกราน (Pelvic Inflammatory Disease – PID)
• ภาวะมีบุตรยาก เชื้อทำให้ท่อนำไข่อักเสบ เกิดพังผืด อุดตัน มีผลต่อการตั้งครรภ์ในอนาคต
• ตั้งครรภ์นอกมดลูก เกิดจากพังผืดในท่อนำไข่ ทำให้ไข่ฝังตัวผิดที่ เสี่ยงอันตรายถึงชีวิต

ความเสี่ยงของการปล่อยทิ้งไว้ไม่รักษา

ผู้ป่วยบางรายมีการอักเสบของปากมดลูกร่วมด้วย ปากมดลูกมีลักษณะเปื่อยและมีจุดสีแดงทำให้ดูคล้ายกับสตรอเบอร์รี่ เรียกว่า strawberry cervix ผู้ป่วยบางรายอาจมีเลือดปนออกหลังมีเพศสัมพันธ์ได้ หากมีการติดเชื้อชนิดดังกล่าวในสตรีมีครรภ์อาจทำให้เสี่ยงต่อการคลอดก่อนกำหนดและน้ำเดินก่อนกำหนดได้

หากพบว่ามีอาการตกขาวผิดปกติควรมาพบแพทย์เพื่อประเมินอาการและรักษาก่อนจะเกิดภาวะแทรกซ้อนตามมา

การใช้ยาฆ่าเชื้อที่แพทย์สั่ง

เช่น Metronidazole, Tinidazole ใช้รักษาเชื้อพยาธิในช่องคลอด (Trichomoniasis) และการติดเชื้อแบคทีเรียบางชนิด ยาจะช่วยลดตกขาว กลิ่น และการอักเสบภายในไม่กี่วัน

รักษาตามเชื้อโรคที่ตรวจพบ

หากพบว่าเป็น หนองในจะใช้ยาปฏิชีวนะเฉพาะชนิด , หากเป็น ภาวะแบคทีเรียในช่องคลอด จะเน้นยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียและปรับสมดุลจุลชีพ , หากเป็นโรคพยาธิในช่องคลอด Trichomonas ใช้ยาฆ่าพยาธิให้ตรงเชื้อ

ระยะเวลาการใช้ยาและการติดตามอาการ

ต้องทานยา ครบตามแพทย์สั่ง แม้อาการจะดีขึ้นแล้ว
และแพทย์อาจนัดติดตามเพื่อดูว่าเชื้อหายสนิทหรือไม่ หรือจำเป็นต้องเปลี่ยนยา

ควรงดมีเพศสัมพันธ์ระหว่างการรักษา

เพื่อป้องกันการระคายเคือง การแพร่เชื้อ และการติดซ้ำจากคู่นอน
หากติดเชื้อจากการมีเพศสัมพันธ์ มักต้องรักษา ทั้งคู่นอนพร้อมกัน

“ผู้ป่วยมาด้วยอาการตกขาวเป็นๆหายๆ อาการเป็นนาน 6 เดือน ผู้ป่วยไม่เคยตรวจภายในช่วงที่มีอาการ เพราะซื้อยาจากร้านยาแล้วอาการดีขึ้นเล็กน้อย แต่ก็กลับเป็นซ้ำอีก ในวันที่ผู้ป่วยมาปรึกษาจึงได้แนะนำการตรวจภายใน เนื่องจากจะได้ประเมินเรื่องตกขาวและตรวจดูความผิดปกติทางนรีเวชอื่นๆ รวมไปถึงได้เก็บส่งตรวจตัวอย่างในช่องคลอดเพื่อดูเชื้อก่อโรค

จากนั้นพบว่าผู้ป่วยมีภาวะช่องคลอดอักเสบจากเชื้อแบคทีเรีย แต่ที่ผ่านมาผู้ป่วยซื้อยาสอดสำหรับเชื้อราจากร้านยาทำให้ได้ยาไม่ตรงกับเชื้อที่มีอยู่อาการจึงกลับเป็นซ้ำ หมอตรวจและให้ยาฆ่าเชื้อแบคทีเรียไปแล้วผู้ป่วยก็อาการดีขึ้น ไม่มีอาการตกขาวกลับมาเป็นซ้ำอีก”

กรณีที่อาจหายเอง

ในบางกรณีสามารถหายเองได้ขึ้นกับปัจจัยต่างๆ ของร่างกาย หากเกิดจาก ความไม่สมดุลชั่วคราว เช่น การสวนล้างแรงเกินไป หรือความเครียด

ทำให้ตกขาวสีเขียวเล็กน้อย อาการมัก ไม่รุนแรง ไม่มีคัน แสบร้อน หรือกลิ่นแรง และหายภายใน 1–2 วัน

กรณีที่จำเป็นต้องพบแพทย์ทันที

ในกรณีที่ต้องพบแพทย์คือมีตกขาวมีสีเขียว มีกลิ่นเหม็นแรง คัน แสบร้อน ปวดท้องน้อย หรือปัสสาวะแสบ เลือดออกผิดปกติ หรือปวดขณะมีเพศสัมพันธ์ มักเกิดจากการติดเชื้อทางเพศสัมพันธ์ ส่วนมากจะหายได้ช้าและเกิดภาวะอักเสบติดเชื้อในอุ้งเชิงกรานตามมาและมีโอกาสกลับเป็นซ้ำได้บ่อย เมื่อพบว่ามีการกลับเป็นซ้ำหลายครั้งควรพาคู่นอนมาตรวจรักษาร่วมด้วย

• หลีกเลี่ยงอาหารบางประเภท 

สามารถทานอาหารได้ตามปกติ แต่ควรเลี่ยงประเภทที่กระตุ้นอาการให้แย่ลงหรือส่งผลต่อสุขภาพช่องคลอด เช่น อาหารที่มีน้ำตาลสูง อาหารหมักดอง และอาหารไขมันสูง

• งดการมีเพศสัมพันธ์

ถ้าตกขาวผิดปกติควรงดการมีเพศสัมพันธ์จนกว่าอาการจะดีขึ้น เพราะการมีเพศสัมพันธ์เสี่ยงต่อการส่งผ่านเชื้อจากภายนอกเข้าสู่ช่องคลอด และส่งผ่านเชื้อจากช่องคลอดไปสู่ภายนอกได้ หากหลีกเลี่ยงไม่ได้ควรสวมถุงยางอนามัยทุกครั้ง

• ทำความสะอาดอวัยวะเพศ

เน้นทำความสะอาดภายนอกด้วยน้ำสะอาด งดใช้น้ำยาสวนล้างช่องคลอดเนื่องจากจะทำให้สภาพแวดล้อมในช่องคลอดเสียสมดุล เสี่ยงต่อการติดเชื้อตามมา

• งดสอดใส่สิ่งแปลกปลอมในอวัยวะเพศ

เนื่องจากเป็นการเพิ่มความเสี่ยงต่อการเกิดช่องคลอดอักเสบและภาวะอักเสบติดเชื้อในอุ้งเชิงกราน รวมถึงไม่ควรใส่กางเกงในที่รัดจนเกินไป